• info@tehranacid.com

به کیمیا تهران اسید خوش آمدید !

acidsitrik400.jpg

1

گالری  کیمیا تهران اسید
گالری  کیمیا تهران اسید
گالری  کیمیا تهران اسید
گالری  کیمیا تهران اسید

اسید سیتریک آبدار

فرمول شیمیایی

C6H8O7

شماره شناسایی ترکیبهای شیمیایی

77-92-9

شماره استاندارد بین المللی

XF417D3PSL

جرم مولی (گرم در مول)

192.124

چگالی (گرم در سانتیمتر مکعب)

1.665

دمای ذوب (°C)

۱۵۳

دانلود آنالیز :
دانلود دستورالعمل :
دانلود کاتالوگ :

دمای جوش (°C)

‎175

اسیدیته (pka)

3.09

حلالیت پذیری در آب (گرم/ 100 گرم)

73

توضیحات

اسید سیتریک چیست

• نام شیمیایی : اسید سیتریک.

• اسامی مترادف با اسید سیتریک : سیتریک اسید ، جوهر لیمو ، اسید لیمو ، Citric acid ، tricarboxylic acid‎ ، hydroxypropane

• گرید محصول : اسید سیتریک صنعتی ، اسید سیتریک آزمایشگاهی ( خوراکی )

• انواع : اسید سیتریک خشک ( اسید سیتریک آنهیدروز ) ، اسید سیتریک آبدار ( اسید سیتریک مونوهیدرات)

• فرمول مولکولی : C6H8O7.

• خلوص : اسید سیتریک 98%.

• جرم مولی : 192.124 g/mol (anhydrous)

210.14 g/mol (monohydrate)

• شکل ظاهری : کریستال سفید جامد.

• دمای ذوب : 153 درجه سلسیوس.

• دمای جوش : 175 درجه سلسیوس.

• حلالیت در آب : 59.

 اسید سیتریک

اسید سیتریک یا جوهر لیمو ؟

اسید سیتریک (جوهر لیمو) با فرمول شیمیایی C6H8O7 یکی از اسیدهای آلی ضعیف است که در لیموترش و پرتقال وجود دارد. یکی از عمده ترین کشورهای تولید کننده آن کشور چین می باشد. اسید سیتریک در صنایع نوشابه، آبمیوه ، آرایشی و بهداشتی و داروئی به کار برده می شود و علاوه بر طعم دهندگی باعث تنظیم PH نیز می شود. جوهر لیمو به ‌صورت متبلور، درشت، بی‌رنگ، غیر شفاف، بی بو، ترش مزه و مطبوع است. این اسید بدون آب در 15 درجه سانتی‌گراد ذوب می‌شود. اسید سیتریک متبلور را بدون فساد به ‌سهولت می‌توان نگهداری کرد. این اسید کاربردهای فراوانی دارد، مخصوصاً در رنگرزی الیاف با ترکیب قرمزدانه از آن استفاده می‌کنند.

اسیدیته اسید سیتریک ناشی از وجود سه گروه کربوکسی می‌باشد که می‌توانند پروتون از دست دهند. یون اسید سیتریک به نام سیترات معروف است. سیترات ها بافر های خوبی برای کنترل PH محلول های اسیدی هستند. یون سیترات با بسیاری از فلزات نمک سیترات ایجاد می‌کند که مهمترین آن سیترات کلسیم (جوهر لیمو) می ‌باشد که برای نگهداری غذا از فساد و خوش طعم کردن آن بکار می‌رود. یون سیترات می‌تواند با فلزات ترکیبات کیلیتی ایجاد کند.

در دمای اتاق اسید سیتریک، یک پودر کریستالی سفید می‌باشد که می‌تواند به دو فرم بی آب و یا یک آبه وجود داشته باشد. فرم بی آب از کریستالیزه شدن اسید سیتریک در آب گرم ایجاد می‌شود در حالی که فرم یک آبه از تبلور آن در آب سرد ایجاد می‌شود. فرم یک آبه با حرارت دادن در 47 درجه سانتیگراد به فرم بی آب تبدیل می‌شود. اسید سیتریک در حرارت بالای 175 درجه تجزیه شده و CO2 و آب آزاد می‌کند. اسید سیتریک عمدتا به عنوان ماده محافظ مواد غذایی و چاشنی غذا مورد استفاده قرار می‌گیرد. نمک های سیترات با فلزات گوناگون در افراد مریض به عنوان کمک های غذایی مورد استفاده قرار می‌گیرد. از خواص بافری سیترات ها در کنترل PH در مواد تمیز کننده خانگی استفاده می شود. اسید سیتریک به دلیل توانایی تشکیل کیلیت با فلزات در ترکیب شوینده ‌ها استفاده می‌شود. این ماده با ترکیب شدن با یون های فلزی مانع مزاحمت آنها در ترکیب با اجزا تمیز کننده شوینده ها می‌شود. اسید سیتریک در دارو سازی هم کاربرد دارد و به عنوان ماده‌ای بی‌خطر برای مصرف در غذاها شناخته شده است.

اسید سیتریک آبدار

اسید سیتریک چطوری کشف شد ؟

سرکه ( اسید استیک رقیق ) از دوران باستان برای انسان شناخته شده بود. احتمالا انسان ها در دوران باستان هنگام تهیه شراب از فرایند تخمیر به وجود سرکه پی برده بودند. فیلسوف یونانی، تیوفاراستوس در سه قرن پیش از میلاد چگونگی واکنش سرکه با فلزات و تولید رنگدانه برای استفاده در نقاشی از کربنات سرب و زاج های سبز ایجاد شده از نمک های مس و استات مس را توضیح داده است. شیمیدانان عصر رنسانس ، اسید استیک منجمد را از تقطیر خشک استات های فلزی تهیه می کردند. در سال 1847 هرمن کولب شیمیدان آلمانی برای اولین بار اسید استیک را از مواد معدنی سنتز کرد. تخمیراسید سیتریک برای نخستین بار به عنوان محصول قارچی توسط Whemer در سال ۱۸۹۳ به وسیله کشت پنی سیلیوم ( انواع قارچ ها و کپک های Penicillium که روی نان مانده و پنیر مانده می رویند و از آنها پنی سیلین می گیرند) در محیط کشت مشاهده شد. بعد از چند سال او دو رگه ( گونه ) قارچی جدید با خاصیت جمع آوری کننده سیتریک را جدا سازی ( کشت به طوریکه کاملا خالص بماند) کردند که آنها Citromyces نام گرفتند. به هر جهت آزمایش های صنعتی به علت مشکلات آلودگی و دوره طولانی فرآیند تخمیر ناموفق ماندند. کار Currie بود که روش تولید صنعتی موفق جوهر لیمو را پایه ریزی کردند.

او در سال ۱۹۱۶ فهمید که مقدار قابل ملاحظه ای اسید سیتریک تولید کرد. مهمترین کشف او این بود که قارچ آب پاش نایجر در مقادیر PH در حدود ۲/۵ الی ۳/۵ خوب رشد کرد و تجمع بالای شکر به تولید اسید سیتریک کمک می کند. تخمیر های اولیه اسید سیتریک از طریق کشت های سطحی انجام شدند. در دهه ۱۹۳۰ چند کارخانه در انگلیس‚ شوروی سابق و آلمان برای تولید تجاری راه اندازی شدند. اسید سیتریک معمولا از طریق تخمیر میکروبی زیر آب ملاس ( شیره خام قند) تولید می شود. فرآیند تخمیر از طریق قارچ آب پاش نایجر هنوز هم منبع اصلی تولید اسید سیتریک در سطح جهانی است. اگر چه روش ها به سمت تولید اسید سیتریک به روش سنتز (ساختن ترکیب های پیچیده تر از راه آمیختن چند ترکیب ساده تر) توسعه یافتند با استفاده از تخمیرمیکروبی موفقیت های بیشتری حاصل شد و با گذشت زمان این تکنیک گزینش نهایی برای تولید تجاری از طریق سنتز شیمیایی شد. با این وجود معرفی تخمیر زیر آبی مشکلات عدیده ای شامل انتخاب رگه های بار آور با حساسیت کمتر نسبت به مقادیر کم را نشان داد. لازم بود مواد خام را بسیار با دقت در نظر گرفت. کارهای عدیده ای جهت بهینه سازی شرایط برای استفاده از مواد ارزان قیمت مثل ملاس نی شکر، ملاس چقندر قند، نشاسته و نشاسته هیدورلیز شده انجام گرفت. علاوه بر این فهمیدند مقادیر کمی از ین های مسی اضافه ، به تولید مقادیر زیاد اسید سیتریک کمک می کند.رشد سالانه ۳/۵ % الی 4 % در تقاضا مصرف اسید سیتریک وجود دارد. در سال های اخیر یک تمایلی قابل ملاحظه به مصرف محصولات کشاورزی به عنوان منابع جایگزین بر کربن و زایدات آن مثل ذرت‚ آناناس‚ نارنگی و ضایعات آب جو‚ مرکبات و پوست کیوی برای تولید اسید سیتریک به وسیله قارچ آب پاش نشان داده شده است. صنعت در جستجوی یک تکنولوژی فرآیند جدید و ارزان و اقتصادی است.

اسید سیتریک

اسید سیتریک، طعم ترش دوست داشتنی

سیتریک اسید (جوهر لیمو) در صنایع غذایی به طور بسیار گسترده ای استفاده می شود. دارا بودن خصوصیت هایی مانند حلالیت بالا در آب، ترش کنندگی و ایجاد طعم دلپذیر، خواص بافری و غیر سمی بودن آن در حجم زیاد باعث افزایش کاربرد وسیع آن شده است و حدود 70درصد از این اسید و نمک هایش در صنایع غذایی استفاده می‌شود. در نوشابه‌سازی برای ایجاد طعم ترش و مطبوع و نیز برای بازدارندگی فعالیت میکروبی و تنظیم اسیدیته به کار می‌رود. برای ایجاد طعم میوه‌ای و تنظیم pH در ژله‌‌ها، مرباجات و دسرها نیز از جوهر لیمو استفاده می‌شود. در غذاهای منجمد، چربی‌ها و روغن‌ها با تنظیم pH و ایجاد کمپلکس نمک بین سیترات ‌ها و فلزات کمیاب به عنوان آنتی اکسیدان و نگهدارنده عمل می‌کند، به طوری که زمان نگهداری ماهی منجمد و فرآورده های دریایی زیاد می‌شود. همچنین از کاهش رنگ و طعم در میوه های منجمد با خاصیت آنتی اکسیدانی و به دام انداختن فلزات کمیاب جلوگیری می کند. درکنسرو سبزیجات نیز برای جلوگیری از رشد میکروب ‌ها و کاهش pH استفاده می‌شود.مونواستیل سیترات می‌تواند به عنوان یک آنتی اکسیدان در چربی‌ها و روغن‌ها استفاده شود. این ترکیب نسبت به اسید خالص راحت‌تر ترکیب می‌شود. از این اسید و نمک هایش در تهیه محلول ‌های ضد انعقاد خون مانند تری سدیم سیترات استفاده می‌شود که از طریق تشکیل کمپلکس یون کلسیم از انعقاد خون جلوگیری می‌کند و برای بیمارانی که بعد از هر گونه حادثه ای دچار خون ریزی شدید هستند استفاده می شود.

اسید سیتریک

همچنین از سیترات فریک آمونیاکی در درمان بیماری ناشی از فقر آهن هنوز هم استفاده می‌شود هر چند که درحال حاضر ترجیح داده می‌شود از نمک های دیگر آهن استفاده شود. درتهیه آسپرین و برای خوش طعم کردن داروها و قرص های جوشان نیز استفاده می‌شود زیرا در هنگام حل شدن در اثر برقراری پیوند با کربنات ها و بی کربنات ها تولید دی اکسید کربن می‌کند و به عنوان حلال در تهیه برخی داروها و به عنوان چاشنی جهت خوش ‌طعم کردن داروها به کار می‌رود. در فرمولاسیون محصولات بهداشتی و آرایشی نیز اسید سیتریک خشک و آبدار کاربرد دارد و برای تنظیم pH یون ‌های فلزی در سیستم آنتی اکسیدانی شوینده های اسیدی موی سر استفاده می‌شود. در شامپو های ضد شوره سر به مقدار 0.25 تا 1.86درصد به منظور تنظیم pH و بهبود درخشندگی و شفافیت به کار می‌رود. میزان مصرف کل این اسید در این صنایع حدود 12درصد می‌باشد.

از ترکیب سیترات با فلزات، به دلیل تاثیر کم برای پاک کردن و جرم‌ زدایی دیگ ‌های بخاراستیل به طور وسیع استفاده می‌شود. همچنین از محلول بافری این اسید به عنوان پاک کننده برای حذف دی اکسید گوگرد از سوخت های گازی کارخانجات برق و تصفیه خانه‌ها استفاده می‌شود. از سایر موارد کاربرد آن می‌توان به صنایع رنگ ‌سازی، استخراج نفت و آب فلزکاری اشاره نمود. استر های اسید سیتریک با الکل ‌ها در محدوده وسیعی شناخته شده‌اند. استرهای تری اتیل، تری بوتیل و استیل تری بوتیل به عنوان یک نرم کننده غیرسمی در پلاستیک سازی به ویژه در پلاستیک ‌های صنعت بسته‌بندی غذایی استفاده می‌شوند.

اسید سیتریک

نقش اسید سیتریک در صنایع

1. کاربرد اسید سیتریک در نوشابه سازی و نوشیدنی ها مختلف :

• ايجاد طعم ترش و مطبوع

• براي بازدارندگي فعاليت ميكروبي

• تنظيم اسيديته

2. کاربرد اسید سیتریک در ژله ها، مارمالاد و مرباها :

• ایجاد طعم ميوه‌اي و تنظيم PH

3. کاربرد اسید سیتریک در روغن ها و مارگارین :

• تنظيم pH

• به عنوان Chelating agent ايجاد كمپلكس نمك شلات یا چلات كردن نیکل و فلزات باقی مانده از فرایند هیدروژناسیون

• افزایش ماندگاری روغن به دلیل کاهش اکسیداسیون و خاصیت آنتی اکسیدانی در روغن

• در ترکیب با آنتی اکسیدان ها خاصیت سینرژیستی دارد و می تواند با آنتی اکسیدان ها ترکیب شود.

4. کاربرد اسید سیتریک در غذاها و میوه های منجمد :

• از کاهش رنگ و عطر فراورده های غذایی جلوگیری می کند.

سیتریک خشک

5. کاربرد اسید سیتریک در کنسروها :

• جلوگيری از رشد ميكروب‌ها از طریق كاهش pH

6. کاربرد اسید سیتریک در سوسیس، کالباس و گوشت های فرایند شده :

• بالا بردن Shelf life محصول

7. کاربرد اسید سیتریک در پاستیل، تافی، آب نبات ها و شیرینی جات :

• ایجاد طعم لیمویی به دلیل آنکه اسید سیتریک اسید آلی پرتقال و لیمو می باشد.

• جلوگیری از کریستالیزاسیون نامطلوب ساکاروز در محصول

• شفافیت لیکور به دلیل ایجاد قند اینورت در شیرینی جات

8. کاربرد اسید سیتریک در محصولات لبنی :

• سیترات سدیم به عنوان نمک اسید سیتریک خاصیت امولسیفایری و نگهدارنده در پنیر و محصولات لبنی دارد.

9. کاربرد استر اسید سیتریک :

• استر اسید سیتریک یا CITREM به عنوان امولسیفایر و استابیلایزر و Anti spattering agent در مواد غذایی استفاده شود.

کاربرد در صنايع داروسازی، آرايشی و بهداشتی :

از اين اسيد و نمك هايش در تهيه محلول ‌هاي ضد انعقاد خون مانند تری سدیم سیترات استفاده مي‌شود که از طريق تشکیل كمپلكس يون كلسيم از انعقاد خون جلوگيري مي‌كند. همچنين از سيترات فريك آمونياكي در درمان بيماري ناشي از فقر آهن (آنمی) هنوز هم استفاده مي‌شود هر چند كه در حال حاضر ترجيح داده مي شود از نمک هاي ديگر آهن استفاده شود. در تهيه آسپرين و براي خوش طعم كردن داروها و قرص ‌هاي جوشان نيز استفاده مي‌شود زيرا در هنگام حل شدن در اثر اتصال با كربنات ‌ها و بي كربنات ها توليد دی اكسيد كربن مي‌كند و به عنوان حلال در تهيه برخي داروها و به عنوان چاشني جهت خوش طعم كردن داروها به كار می‌رود. در فرمولاسيون محصولات بهداشتي و آرايشي نيز اسید سیتریک كاربرد دارد و براي تنظيم pH و شلات كردن يون هاي فلزی در سيستم آنتي اكسيداني شوينده ‌هاي اسيدي موي سر استفاده می‌شود. در شامپو هاي ضد شوره سر به مقدار0.25 تا 1.86درصد به منظور تنظيم pH و بهبود درخشندگي و شفافيت به كار مي‌رود. ميزان مصرف كل اين اسيد در اين صنايع حدود 12درصد مي‌باشد.

اسید سیتریک

مضرات جوهر لیمو ( اسید سیتریک )

مضرات جوهر لیمو زمانی برای سلامتی خطرناک است که بیش از حد مجاز استفاده شود، همچنین داشتن طعم ترش آن باعث می شود که در اثر مکیدن، نگهداشتن و ساییدن آسیب جدی به سطح مینای دندان وارد کند. نکته بعدی که از مضرات جوهر لیمو می باشد اینکه هر چه میزان مصرف مواد حاوی جوهر لیمو بیشتر باشد احتمال افزایش ترشح اسید معده را بالا می برد، این امر باعث سوزش و ترش کردن می شود و همچنین موجب تشدید مشکلات گوارشی می شود. برخی بر این باور هستند که محصولات ترش ضرری ندارند و باعث لاغری می شوند، بطور مستمر از این قبیل محصولات استفاده می کنند. نکته ای که مصرف کنندگان ترشیجات از این دست باید بدانند این است که ترشی اسیدهای افزودنی مانند اسید سیتریک به این محصولات هرگز خاصیت لاغر کنندگی ندارند و باعث می شوند که ترشح اسید معده افزایش یابد، غذا را سریع هضم و جذب کند و باعث تشدید گرسنگی و افزایش اشتها می شود. در نتیجه فرد غذای بیشتری مصرف می کند و دچار اضافه وزن می شود.

دیگر مضرات پودر جوهر لیمو.................

1- مصرف مکرر اثرات مخرب بر روی مینای دندان دارد.

2- مبتلایان به آسم، ناراحتی های ریه و همچنین تشنج از خوردن بیش از حد این پودر خود داری کنند.

3- زیاده روی در مصرف جوهر لیمو باعث افزایش آب بزاق و بی خوابی و همچنین تشدید ناراحتی معده و در نهایت عدم جذب ویتامین آ در بدن می شود.

دو روش جالب تولید اسید سیتریک

اين روش‌ها به دو نوع اصلي تقسیم می‌شوند که عبارتند از: كشت سطحي ( بستر جامد ) و كشت غوطه‌وری.

روش کشت سطحی اسید سیتریک

اين روش براي نخستين بار در سال1920 به كار گرفته شد، ولي با كاربرد روش كشت غوطه‌وری (به دليل روش اجرایی و بازده تولید مناسب تر)، امروزه روش كشت سطحي به طور معمول در درجه دوم اهميت قرار دارد.

در يكی از حالت های این روش، اسپورهاي آسپرژيلوس نايجر در شرایط محیطی کنترل شده به ظروف حاوي محيط كشت مناسب مانند ضایعات محصولات کشاورزی تلقيح شده، سپس این ظروف درمكان مناسب با دمای حدود 30 درجه سانتيگراد قرار می‌گیرند. اسپورها 24 ساعت پس از تلقيح جوانه مي‌زنند و ميسيليوم سفيد چين داري سطح محيط را مي‌پوشاند. پس از دوره زمانی چند روزه و طی مراحل رشد و نمو میکروارگانیسم، به تدریج محیط کشت از اسپورهای تیره رنگ پر می شود (پایان تولید اسید سیتریک).

 اسید سیتریک

روش کشت غوطه وری اسید سیتریک

در این روش از سو بستر یا محیط کشت مایع و در شرایط کنترل شده جهت رشد و نمو قارچ استفاده می‌شود. از سال 1940 میلادی تاکنون روش کشت غوطه‌وری به منظور تولید اسید سیتریک در كشورهاي صنعتي توسعه و پيشرفت زيادي نموده است. به دلايلي نظير بازده بيشتر نسبت به روش كشت سطحي، زمان كمتر براي رشد و نموميكروبي، آسانی كار به دلیل وجود وسايل خودكار و كنترل كننده هاي مداوم و دقيق و در نتيجه راحتی بيشتر در زمان ورود و خروج سوبستر و محصول اين روش رواج بيشتري يافته است.

تنوع بسته بندی اسید سیتریک

اسید سیتریک موجود در کیسه های 25 کیلوگرمی و اسید سیتریک آزمایشگاهی در پک های 1 کیلوگرمی موجود می باشد.

ایمنی اسید سیتریک

مخاطرات

• حریق : قابل احتراق می باشد.

• انفجار : انتشار ذرات ریز ماده در هوا مخلوط قابل انفجار ایجاد می نماید.

• تماس تنفسی : ایجاد سرفه ، گلو درد ، تنگی نفس می کند.

• تماس چشمی : قرمزی و درد.

• بلع و گوارش : درد شکمی و گلو درد.

پیشگیری

• حریق : شعله باز در محیط این ماده ایجاد نشود.

• انفجار : سیستم بسته استفاده شود تجهیزات برقی ضد انفجار باشند.

• تماس تنفسی : تهویه مناسب باشد.

• تماس پوستی : دستکش حفاظتی مناسب استفاده شود.

• تماس چشمی : عینک حفاظتی مناسب استفاده شود.

• بلع و گوارش : نوشیدن و استعمال دخانیات و غذا خوردن حین کار ممنوع.

 اسید سیتریک

کمک های اولیه

• حریق : اسپری آب ، پودر ، دی اکسید کربن ، مایع کف

• تماس تنفسی : هوای تازه استشمام شود و استراحت داشته باشد.

• تماس پوستی : شستشو با آب و مراجعه به پزشک.

• تماس چشمی : شستشو با آب به مدت 15 دقیقه و اقدامات درمانی.

• بلع و گوارش : شستشوی دهان و مراجعه به پزشک

انبارش : از مواد اکسيد کننده قوي - بازهاي قوي - نيترات فلزات جدا نگه داشته شود.

  • عطارزاده (1395/12/3): سلام سیتریک خوراکی موجود دارید؟

    admin (1395/12/3): میتوانید جهت دریافت اطلاعات در مورد خلوص و آنالیز به بالای صفحه مراجعه کنید و آنالیز را دانلود کنید.

    نام :
    ایمیل :
    پیغام :